HENRIK IBSEN

DRAMOJ

LA  TRONPRETENDANTOJ  (1863)

Intensa dramo pri la lukto je vivo kaj morto inter la norvega reßo Håkon kaj la duko Skule pri la trono de Norvegio dum la civitana milito antaª la jaro 1240.

Inter la du staras Margrete, filino de Skule kaj edzino de Håkon. Aª Ùia patro devas mortigi Ùian edzon, aª Ùia edzo devas mortigi Ùian patron!

Kaj kio pri la suferoj de la popolo?

LA  KOLONOJ  DE  LA  SOCIO  (1877)

En tiu dramo Ibsen atakas la moralecan mensogon en socia kaj komerca vivo. “Plimsol-Ùipo” estas simbolo de la duone putrita socia moralo, kontraª kiu la liberaloj ribelas.

PUPHEJMO  (1879)

Dramo pri  NORA, kiu edukißis al ¤arma ludilo por sia edzo. £i travidas la hipokritecon en la geedza stato, kaj komencas sian lukton kontraª la geedza, spirita subjugado. £i volas esti memstara, respektata homo.

POPOLMALAMIKO  (1882)

En tiu dramo ni renkontas la doktoron Stockman, kiu malkovris, ke la akvo en la saniga banejo, de kiu la urbo ekonomie vivas, estas venenigita de kloako, enfluanta en la akvoliverejon. Tio signifas, ke la civitanoj perdos siajn enspezojn, kaj  la urbo ruinißus. En ekscitita kunveno, la urbaj estroj deklaras liajn esplorojn mensogaj, nomas lin “Popolmalamiko” kaj frakasas liajn fenestrojn. La rezulto estas lia propra ruino.

LA  SOVAÏA  ANASO  (1884)

KortuÙa dramo pri eta familio kiu tirißas enen en idealajn postulojn, kaj ne estas lasita en paco kaj feli¤o en sia simpla hejma vivo. Ãu ni ¤iam rajtas diri la veron? Ãu ioma mensogo estas bona medicino por la homoj?

ROSMERSHOLM  (1886)

Dramo pri nobeleca idealo en liberigita pastro, kiu volas ekstari kiel gvidanto de la homaro. Post analizo de si mem li perdas sian bonan konsciencon. La retrospektiva tekniko de Henrik Ibsen elrulas la duone forgesitajn okaza¢ojn de la pasinteco. La minacantaj simboloj, la blankaj ¤evaloj kaj la mueleja akvofalo, superÙvebas la dramon. “Rosmersholm” estas la nomo de granda kaj ri¤a bieno, kie tamen “serpento” estas mordanta.

LA  SINJORINO  EL  LA  MARO  (1888)

Tiu dramo estas psik-analiza dramo pri virino, kiu mense sklave kaptißis en amo al mistika maristo, kiu vizitas Ùin post kiam li dronis en la angla kanalo. £i edzinißis al kuracisto, kiu antaªe havis du filinojn. Tial la dramo ankaª farißis familia dramo pri anstataªanta patrino. La dramo eldonißis tri jarojn post la apero de la kunaj laboroj de Breuer kaj Freud.

HEDDA  GABLER  (1890)

Ama pasio povas instigi al heroa¢oj kaj al krimo. Ïi povas forbruligi por aliulo la feli¤on, kiun ßi mem ne atingas. Ïi povas timi la realigon de si mem. Ïi povas agi memestinge.

LA  KONSTRUISTO  SOLNESS  (1892)

Dramo pri la granda konstruisto de preßejoj, kiu mem ne kuraßis grimpi supren al ta turpinto por pendigi tie la florkronon. Ãu venos tiuj, kiuj detronigos lin? Ãu tio rilatas al Ibsen mem, kaj ¤u nova generacio de verkistoj konkeros la scenejon?

ETA  EYOLF  (1894)

Kiel la ratovirgulino en la mezepokaj fabloj logas la ratojn, kaj kondukas ilin al ilia pereo, Ibsen ellogas la kaÙitajn malfortecojn en la “heroo” de tiu ¤i dramo, kaj montras kiel falsa povas esti la kredo pri propra talento, kaj kiel idealisma ideo pri si mem povas esti nur ornama¢o. La infano de la geedza paro farißas la perdanto. La leganto devas demandi al si mem: “Kiel la ama vivo estu realigata?”

JOHN GABRIEL BORKMAN  (1896)

Estro de banko, financa mastro, geniulo kun planoj kaj ideoj, geniulo kiu vidis la ri¤a¢ojn en minejoj, en maro, en akvofaloj, en arbaroj   -  tamen perdinto, enkarcerißito pro neleßa uzo de kapitaloj. Kiun rajton havas la giganto? Kiel pri frosto en la ama vivo? Por kiu prezo vendi sian amon?

KIAM  NI  MORTINTOJ  VEKIÏAS  (1899)

Kia estu la rilato inter la skulptisto kaj lia modelo? Kiun parton havas Ùi en la kreado? Al kiu apartenas vere la arta¢o? Kiu rilato estas inter arto kaj vivo?  

LA ASOCIO DE LA JUNULOJ    (1869)

Komedio.  La unua el la nuntempaj realismaj dramoj de Ibsen.  Estas satiro pri la tiatempaj politikaj rilatoj.  Li senkompate ridindigas politikistojn en eta urbo, kiu kompreneble signifas la ¤efurbon en la Ùtato Norvegio. 

 

Mi instalis Esperantan signosistemon  :  Times New Roman Esperanto

 


JEC Scandinavia as
PO. Box 54
NO-3401 Lier
Norway